Een uitspraak
Er zijn drie soorten mensen. Het was een gevleugelde uitspraak van een van mijn leraren zo’n dertig jaar gelden. In vergelijking met nu, een toch iets eenvoudiger tijd. Er zijn mensen die dingen doen gebeuren; er zijn mensen die zien dat er dingen veranderen en keurig volgen èn, voegde hij er aan toe, er zijn mensen die niet eens in de gaten hebben dat dingen veranderen. In deze tijd zouden we dat wel een klein beetje kort door de bocht noemen.
Toch moest ik aan hem denken bij mijn vorige bijdrage. Ik heb u geschetst dat er veel ondernemers zijn die niet weten, dat er een verschil is tussen uurtarief – of schrijfloon, zoals ik dat soms nog wel tegen kom – en de werkelijke kostprijs die een schilder of onderhoudsmedewerker moet opbrengen om tot een redelijk resultaat te komen. Een goed resultaat zou nog beter zijn. Een tweede groep ondernemers zijn zich wel bewust van dat verschil. Zij doen er alles aan om de kostprijs van hun product zo laag mogelijk te houden. Ik heb u beloofd vandaag de laatste groep te belichten.
De kostprijs
Ik neem een voorbeeld uit deze groep. Het is Van der Kwast. Hij is al jaren een gewaardeerde klant. De eerste stap die van de Kwast elk jaar in november weer zet is het maken van een gedegen kostprijsberekening voor het komende jaar. Naast de ontwikkeling van de loonkosten, maakt hij op basis van historie en zijn businessplan een inschatting van de overige kosten: de AK. Vervolgens buigt hij zich over het aantal productieve uren dat hij denkt te gaan verkopen. Daarbij houdt hij rekening met een aantal factoren. Op de eerste plaats moeten zijn mensen bij blijven in hun vak: dus scholing. Twee dagen per man per jaar. En dan het ziekteverzuim: het branchegemiddelde ligt boven de 5%. Bij van der Kwast al jaren onder de 2%. Toch houdt hij rekening met 5%. Immers er kunnen zich altijd onverwachte zaken voordoen. Bovendien vindt hij dat hij zijn verdienste niet aan de markt hoeft weg te geven. Zijn afschrijvingen baseert hij op toekomstige investeringen en bovendien wil hij een rentevergoeding voor het kapitaal dat hijzelf heeft geïnvesteerd.
De praktijk
Al jaren bemerkt de heer Van der Kwast dat zijn werkelijke kostprijs tussen 10 en 15% hoger ligt dan dat wat hij in regie kan rekenen. Hij beschouwt dit als een gegeven, waarmee hij verder aan het werk gaat. Het betekent dat zijn mensen efficiënter moeten werken dan de norm. Nee, niet harder maar efficiënter. Slimmer dus! Van der Kwast heeft ervaren, dat hij dat kan bereiken door te bouwen aan een organisatie, die klopt. Procesbeheersing noemt hij dat. Planning, werkvoorbereiding, goede afspraken met leveranciers en zeker gedegen afspraken met andere disciplines, die bij een project betrokken zijn. Operationele, tactische en strategische managementinformatie is daarbij een must. Darbij stuurt hij aan op het behalen van de kostprijs per individuele medewerker. En naar regiewerken stuurt hij dus niet zijn duurste man. Als die wel wordt verlangd, vraagt hij tegenwoordig een prijs die past. De klant heeft de keuze.
Vroeger gaf hij ook wel eens een extra beloning wanneer zijn mensen een goed stuk werk hadden geleverd. Dat doet hij nu niet meer. Zijn mensen worden behoorlijk beloond en van hen mag hij vakmanschap verwachten. Daarbij behoort ook dat zij gevoel hebben dat er geld verdiend moet worden. Van der Kwast heeft ook gezien, dat zijn mensen beter gemotiveerd worden wanneer er met plezier kan worden gewerkt. Inmiddels heeft hij een ploeg om zich heen, die trots is wanneer zij een tevreden klant hebben opgeleverd en wanneer een project binnen de tijd is afgerond.