Verantwoordelijkheden

De verrassing
Nooit gedacht dat eens een politieke partij één van de ‘aanvliegroutes’ van Gilde Management Support nog eens zou overnemen. De verrassing kwam een paar weken geleden. Begin augustus presenteerde de VVD haar nieuwe beginselprogramma voor de komende jaren. Verrassing alom. De VVD pleit voor het versterken van de minima; ‘de zwaksten’ in de samenleving.

Het politieke engagement
Laat ik voorop stellen dat ik politiek niet zo geïnteresseerd ben. Dat heb ik waarschijnlijk van mijn vader. Hij was ‘KVP’er´ te voeten uit. Een kwestie van opvoeding en gewoonte, denk ik nu. Maar mijn vader zaliger, zei daarbij steeds: of je nu door links of recht ´gebeten` wordt, het maakt niet uit. Zorg maar dat je niet gebeten wordt. Ik denk dat mijn ´apolitiek zijn´ daarvandaan komt. Daarvoor in de plaats kwam mijn Grieks/Latijnse opvoeding. Het gaf mij de mogelijkheid te relativeren en dingen in hun perspectief te zien. Maar nu toch even een uitstapje naar de politiek.

Beginselprogramma
Opmerkelijk waren enkele passages uit het nieuwe beginselprogramma van de VVD. Meer verantwoordelijkheden voor de burger, zelfredzaamheid en een overheid die dat proces faciliteert. Naar mijn mening bedoelt de VVD hier, dat als je als overheid mensen maar de ‘tools’ in handen geeft, zij hun eigen weg zouden kunnen gaan en een eigen bestaan zouden opbouwen. Even kort door de bocht. Dit lijkt op plagiaat, hoewel ook ik mijn kennis en wijsheid ergens vandaan heb. Tegenstanders van de VVD hoor je al zeggen: ze laten de zwaksten in de samenleving gewoon barsten.

Verantwoordelijkheden
Toch zit er een kern van waarheid in deze stellingen. Onlangs sprak een bestuurslid van de FNV. Zelfs zij was het hier mee eens. De directeur van de organisatie, waar zij op bezoek was, vertelde haar welke veranderingen in zijn organisatie waren doorgevoerd. Schilders hadden meer eigen verantwoordelijkheden gekregen. Verantwoordelijkheden voor de kwaliteit van het werk, de zorg voor een goed rendement, de verantwoordelijkheid voor de mate van klanttevredenheid, voor het zelfstandig opleveren van het werk en het vragen om een handtekening. Toen vertelde hij welke effecten dat had gehad op de organisatie. Oude klanten waren teruggekomen, de productiviteit had een positieve impuls gehad en de medewerkers hadden meer lol in hun werk gekregen. Hun functie was aanzienlijk vergroot.

Valkuilen
Het bestuurslid was zichtbaar verheugd. Maar toen maakte zij dezelfde fout als de heer Rutte, door te zeggen dat het zo simpel is. Mijn opdrachtgever fronste zijn wenkbrauwen en liet zich ontvallen: het was om de dooie dood niet zo simpel. Niet alleen onze mensen waren die verantwoordelijkheden niet gewend, ook ons middenkader diende een andere houding aan te nemen. En zelfs ik moest mijn gedrag veranderen, zei de directeur. Ik weet nu uit eigen ervaring hoe moeilijk het is een houding, die je jarenlang hebt aangenomen, zo maar in een keer te laten varen. Dat is steeds twee stappen vooruit en weer één of misschien wel anderhalve terug. Dat is steeds weer met de neus op de feiten te worden gedrukt. Waar het om gaat dat je vertrouwen krijgt in het functioneren van je mensen. Je ziet ze fouten maken. Het is bijna natuurlijk gedrag om dan weer in de oude aanpak terug te vallen. Niet eenvoudig dus om dan toch maar vast te houden aan de gekozen route. Maar als het lukt krijg je waar voor je geld.

Ik ben benieuwd hoe de VVD haar stellingen gestalte gaat geven, als zij daarvoor de kans krijgt. Als het al moeilijk is om 30 mensen een andere richting uit te krijgen, hoe doe je dat dan met honderdduizenden?

Voor meer informatie: k.kamsma@gildemanagementsupport.nl